आजपासून सिलेंडर बुकिंग आणि डिलिव्हरीची संपूर्ण प्रणाली बदलली, नवीन नियमांविषयी जाणून घ्या

भारतातील स्वयंपाकाचा गॅस आणि पाईपलाईन गॅस (पीएनजी) ग्राहकांसाठी आज एका नव्या डिजिटल आणि कायदेशीर पर्वाचा उदय झाला आहे. केंद्र सरकारने १ जून २०२६ पासून 'एक कुटुंब, एक कनेक्शन' हा नियम अधिक कडक केला आहे. आता, एकाच पत्त्यावर दोन वेगवेगळी गॅस कनेक्शन्स (एलपीजी आणि पीएनजी दोन्ही) ठेवण्यास सक्त मनाई असेल.

खरे तर, देशात पीएनजी कनेक्शन्सचा झपाट्याने विस्तार होऊनही, लोक अजूनही आपले जुने एलपीजी सिलिंडर सोडायला तयार नाहीत. आकडेवारीनुसार, मार्चपर्यंत विक्रमी ६.५ लाख नवीन पीएनजी कनेक्शन्स बसवण्यात आली, तरीही पाईपलाईन गॅसच्या वापरात तब्बल १८% घट दिसून आली. हे स्पष्ट आहे की, लोकांनी कनेक्शन्स घेतली आहेत, पण ते अजूनही आपले सिलिंडर रिफिल करत आहेत. ही तफावत दूर करण्यासाठी आणि घरगुती सिलिंडरचा काळाबाजार रोखण्यासाठी, आजपासून चार मोठे बदल लागू झाले आहेत:

एकच पत्ता, एकच गॅस प्रणाली

नवीन नियमांनुसार, एकाच घरात किंवा एकाच पत्त्याच्या पुराव्यासह फक्त एकच सक्रिय गॅस कनेक्शनला परवानगी असेल. ज्या निवासी भागांमध्ये पीएनजी पाईपलाईन पोहोचल्या आहेत आणि कनेक्शन सक्रिय आहेत, तेथील कुटुंबांना आता एकाच वेळी एलपीजी सिलिंडर साठवता येणार नाहीत. तेल कंपन्यांनी (ओएमसी) अशा 'दुहेरी कनेक्शन' असलेल्या घरांचे डिजिटल मॅपिंग आणि ओळख करण्यास सुरुवात केली आहे. जर तुम्ही तुमचा एलपीजी वेळेवर जमा केला नाही, तर तुमचे सिलिंडर कनेक्शन आपोआप रद्द किंवा ब्लॉक केले जाईल.

एलपीजी सोडणाऱ्यांसाठी सुरक्षा कवच

पीएनजीवर स्विच केल्यानंतर जे ग्राहक प्रामाणिकपणे आपले एलपीजी कनेक्शन परत करतील, त्यांना सरकार एक विशेष 'ट्रान्सफर व्हाउचर' देईल. या व्हाउचरचा सर्वात मोठा फायदा हा आहे की, भविष्यात तुमची बदली पीएनजी पाइपलाइन नसलेल्या शहरात किंवा परिसरात झाल्यास, तुम्ही कोणत्याही अतिरिक्त सुरक्षा ठेवीशिवाय किंवा त्रासाशिवाय फक्त हे व्हाउचर दाखवून तुमचे एलपीजी कनेक्शन पुन्हा सुरू करू शकता.

लॉक-इन कालावधी वाढवला

गॅस सिलेंडरचा संभाव्य तुटवडा आणि साठेबाजी रोखण्यासाठी, लॉक-इन कालावधी वाढवण्यात आला आहे: शहरी वापरकर्ते: एक सिलेंडर खरेदी केल्यानंतर २५ दिवसांपर्यंत तुम्ही दुसरा सिलेंडर बुक किंवा रिफिल करू शकणार नाही (पूर्वी हा कालावधी २१ दिवसांचा होता). ग्रामीण वापरकर्ते: ग्रामीण भागांसाठी हा अनिवार्य कालावधी ४५ दिवसांपर्यंत वाढवण्यात आला आहे. 

 डिलिव्हरीसाठी आता ओटीपी अनिवार्य 

आता, केवळ कागदी पावतीच्या आधारावर तुमच्या घरी सिलेंडर पोहोचवले जाणार नाहीत. वितरकांकडून होणारी फसवणूक आणि गॅस चोरी रोखण्यासाठी एक नवीन "डिलिव्हरी ऑथेंटिकेशन कोड" (DAC) प्रणाली लागू करण्यात आली आहे. बुकिंग केल्यावर, तुम्हाला तुमच्या नोंदणीकृत मोबाईल नंबरवर एक ओटीपी (ऐच्छिक पत्ता) मिळेल, जो सिलेंडर घेताना डिलिव्हरी करणाऱ्या व्यक्तीला देणे बंधनकारक आहे. ओटीपी पडताळणीशिवाय डिलिव्हरी केली जाणार नाही.

Edited By - Priya Dixit